Дијагноза
Сопственик на бизнис држи мала макета од продавница и гледа во полица со натписи: вашата глава, проект, вашите фајлови, агент што работи постојано и вашиот сопствен компјутер, а секоја следна полица е понеуредна, со сè повеќе самолепливи ливчиња.

AI за сопственици на бизниси: Каде AI го чува знаењето за вашата компанија?

Од Dancho Dimkov9 мин читање

Секој понеделник му ја објаснувате компанијата на AI и пак добивате одговори што би важеле за која било компанија. Одговорот зависи од тоа каде AI го чува она што го знае за вашиот бизнис: во разговор, во проект, во вашите фајлови, кај агент или на вашиот компјутер. Ги опишувам петте нивоа, што ми донесе секое од нив како сопственик и каде секое престана да ми биде доволно.

Понеделник наутро отворате нов разговор со AI и, пред да прашате што било, пишувате со што се занимава вашата компанија, што продавате, кој купува и кои цени се сменија минатиот месец. Речиси истиот пасус го напишавте и минатата недела. Добивате многу самоуверен одговор што би важел за која било компанија во вашата дејност, затоа што AI никогаш не слушнал за вашата. Па повторно го исправате: не работиме со физички лица, стариот ценовник не важи, напиши го онака како што ние зборуваме со клиентите. Следниот понеделник пак нема поим кој сте, како нов вработен што преку ноќ заборава сè.

А кога ќе побарате една измена во понудата, ја добивате целата понуда напишана одново, со некоја бројка поместена некаде на четвртата страница, а папката со преземени фајлови ви се полни со v4, v4 final и v4 final 2.

Добредојдовте во светот на AI за сопственици. И јас водам компанија и тој понеделник добро го познавам. Повеќето од нас почнуваат со бесплатната верзија или со претплата од $20 месечно, а јас на тоа прво ниво останав повеќе од три години. Кога гледам наназад, она што ме нервираше најчесто не беше до самиот AI. Беше до тоа каде AI го чуваше она што го знаеше за мојата компанија.

Стручниот збор за тоа е контекст: сè што AI треба да знае за вашата компанија, за да може добро да ја заврши работата. На првото ниво тоа знаење е во вашата глава, на второто во проект, на третото во вашите фајлови, на четвртото кај агент што работи деноноќно, а на петтото на вашиот сопствен компјутер. Еве како поминав низ нив и каде секое престана да ми биде доволно.

Ниво 1. Разговор: компанијата е во вашата глава

Веројатно дел од вашите вработени веќе ја користат бесплатната верзија, секој на свој профил, и секој ја опишува компанијата одново, со свои зборови, па AI од секого од нив слуша малку поинаква компанија.

Првиот разговор со AI го отворив во март 2023 година и беше возбудливо. За едноставни прашања беше неверојатно. Но кога ќе му дадев работа од неколку чекори, или неколку мои документи одеднаш, стигнував до границата на еден разговор.

Еднаш напишав подолго барање со пет чекори, за да го опишам идеалниот купувач на еден мој клиент. Имаше грешки, па го поправив барањето, отворив нов разговор и го пуштив одново, а потоа најдов грешка на друго место. Ми требаа седум обиди, во седум различни разговори, затоа што секој разговор почнува од нула и не знае што згрешил претходниот. Единствено јас паметев што е веќе направено.

Не ми требаше попаметен AI. Ми требаше документите и мојот начин на работа да стојат на едно место.

Ниво 2. Проекти: компанијата е во проектот

Проектот (Projects во ChatGPT и во Claude) е простор во кој документите и упатствата остануваат од еден разговор до друг. За сопственик тоа може да значи дека ценовникот и брошурата ги прикачувате само еднаш, а еднаш ги пишувате и постојаните упатства: како зборуваме со клиентите, од каде доаѓа секоја бројка. Секој разговор што ќе го отворите во тој проект почнува со сето тоа.

Првите недели чувствував олеснување. Првпат по долго време конечно престанав да се повторувам. Во еден проект, за еден ден, ги подготвив документите за франшиза на детски центар, а месец подоцна истиот проект го искористив за продажна понуда за друг клиент.

Колку и да ми се допаѓаше што проектот ги памети фајловите, кога требаше нешто да се смени, не помагаше. Кога ќе сменев едно правило во документ од проектот, добивав нова верзија од целиот фајл, па морав да ја преземам, да ја избришам старата од проектот и да ја прикачам новата. Неколку часа подоцна ќе ми текнеше уште една измена и сè почнуваше одново. Некои попладниња се чувствував помалку како сопственик на компанија, а повеќе како службеник што ги заведува документите на проектот. Ако еден документ стигне до верзија 58, тоа се 58 преземања и 58 читања на целиот документ одново.

Круг од четири чекори околу папка на проект: се менува едно правило, фајлот се презема, старата верзија се прецртува, новата се прикачува, а часовник покажува дека поминале неколку часа.

Не ми требаше уште една нова верзија од целиот документ. Ми требаше AI да го отвори фајлот и да го смени само тој еден ред.

Ниво 3. Работен простор: компанијата е во вашите фајлови

Работниот простор е место каде AI работи на вашиот компјутер, во папките што ќе му ги дадете, и сам ги менува фајловите. Јас користам Claude Code. Името звучи како алатка за програмери, но на почетокот на летото таму го преместив пишувањето на извештаите.

Првото што го почувствував беше мир. Барам да се смени еден ред на страница 12 и се менува само тој ред, а сите други страници остануваат точно онакви какви што ги одобрив. Пред извештајот да замине кај клиентот, AI сам го проверува, па веќе не морам да барам која бројка се поместила.

Она што ме изненади е што учи. На ова ниво AI води свои белешки, во обични текстуални фајлови до моите документи: за клиентот, за тоа како сакам да се пишува и за тоа што тргнало наопаку минатиот пат. Таму се запишува секоја исправка, а секоја нова сесија почнува со читање на тие белешки. Значи, нешто кажувам еднаш и тоа останува. Грешките престанаа да се враќаат, AI стануваше сè подобар колку подолго работев со него, а јас почнав со задоволство да му давам забелешки.

Ова е делот што би сакал секој сопственик да го види. Во разговорите, сè што некој му објаснил на AI за вашата компанија стои во профилот на тој човек, и кога тој ќе си замине, со него си заминува и тоа знаење. Во работниот простор тоа е запишано во фајл, до документите на компанијата. Начинот на кој ги формирате цените и грешката што никогаш не сакате да се повтори остануваат во компанијата, и следниот човек продолжува оттаму, наместо да почне од нула.

Тетратка со една белешка и стрелки кон четири папки на клиенти, а под нив истиот извештај низ четири недели, секоја недела со сè помалку црвени исправки.

Откако ги имав белешките, можев и работата да ја поврзам во чекори што се извршуваат еден по друг. Сега му го давам записот од првиот разговор со нов клиент и во еден потег добивам белешка од состанокот, картичка на мојата табла за продажба, договор, нацрт на мејлот до клиентот и порака до мојот тим, без да кажам ниту збор повеќе.

Но и ова ниво си има граници. Првата е што AI работи само кога ќе му кажам. Сè додека не го започнам процесот и не кажам што треба, ништо не се случува. Ми служеше како вработен што чека упатства: добар вработен, но без никаква своја иницијатива.

Втората е цената. Секогаш кога ќе пратам порака, AI го чита одново целиот разговор, од првиот ред. Моето користење за еден месец изнесуваше околу 19,7 милијарди токени, а токените се малите парчиња од зборови според кои AI ја мери својата работа. Најголемиот дел од трошокот отиде на тоа повторно читање.

Сакав нешто што ќе работи кога ќе стигне порака, а не кога јас ќе седнам на компјутер. Интересно е што тоа веќе го имав пробано неколку месеци порано.

Ниво 4. Агент: компанијата е кај AI што работи деноноќно

Агентот е AI што работи на постојано вклучен компјутер, има канал преку кој до него стигнува работата, како мејл или Slack, и има дозвола сам да ја заврши. Никој не мора да го стартува, па рутинско барање што ќе стигне во единаесет навечер се завршува во единаесет навечер. Звучи како вработениот што го посакува секој сопственик.

Linda беше мојот прв AI агент. Ја обучив да бара потенцијални клиенти на LinkedIn, а досадните задачи ги завршуваше брзо. Помина низ стотици папки на мои клиенти за неколку минути и бев воодушевен. Но во првите недели, за помалку од еден час, истроши и пари, затоа што правеше слики од секоја веб-страница што ја отвораше. На почетокот на летото, на компјутерот на кој работеше му снема меморија, а кога повторно ја пуштив во работа, два дена подоцна ѝ го исклучија пристапот до AI што работеше зад неа. Ова ме заболе повеќе од сите проблеми со разговорите, затоа што верував во неа.

Границата на ова ниво е иста за секој агент. Работи без мене, па никој не ја фаќа грешката, а трошокот расте додека спијам. Во компанија тоа значи дека одговор може да стигне до клиент, или може да се потрошат пари, пред некој воопшто да погледне.

Затоа Hermes, мојот личен асистент, чита и подготвува нацрти, но никогаш ништо не праќа, а секој нацрт ме чека мене. Ако некој ви понуди агент, јас би почнал оттаму: нека чита и подготвува нацрти, а праќањето и плаќањето нека останат кај човек.

Робот ноќе работи на маса под ламба, црвен мерач на трошокот брои, кутијата со нацрти е полна, а кутијата за пратени е празна и заклучена, со натпис дека чека на мене.

Ниво 5. Сопствен модел: компанијата останува на вашиот компјутер

Ова ниво е за сопственикот што сака да чепка по компјутерот. LLM, односно голем јазичен модел, е она што работи во позадина на ChatGPT и Claude. Кон крајот на септември на мојот компјутер инсталирав два отворени модели, еден мал и еден поголем, преку бесплатна алатка што се вика Ollama. Нема трошок по задача, а текстовите на компанијата никогаш не излегуваат од мојот компјутер. Но ништо не оди на локалните модели без документирани правила и еден положен тест. Малиот модел не го помина тестот на македонски, а сè што се пишува во мое име останува на платените модели. Сè уште немам бројка колку пари заштедив.

Каде AI го чува знаењето за вашата компанија?

Не ви требаат сите пет нивоа, а за кратко прашање и понатаму е доволен обичен разговор. Но, ако истиот проблем постојано се враќа, обично сте стигнале до границата на нивото на кое сте, а не до границата на AI.

Затоа, следниот пат кога консултант, агенција или некој од вашите вработени ќе ви каже „користиме AI“, поставете им едно прашање: „Каде го чува вашиот AI знаењето за мојата компанија?“ Ако одговорот е „во разговор“, знаете колку пати вашите цени и бројки ќе се внесуваат одново, во нешто што до следното утро ќе ги заборави.

Ако сакате да видите каде е вашиот бизнис, бесплатната Брза проценка трае помалку од пет минути и ве оценува во четири области: јасност, структура, раст и AI.

Често поставувани прашања